Rozmawiamy (i piszemy) często o wynalazkach, przełomach i kierunkach rozwoju. Czy rzeczywiście uświadamiamy sobie, jak wynalazki mogą wpływać na gospodarkę, na wynik ekonomiczny przedsiębiorstwa czy nawet kraju? W Polsce w tym samym czasie, co pierwszy Apple, powstał K-202 – komputer osobisty o parametrach lepszych niż inne podobne urządzenia z tego okresu. Sytuacja polityczna sprawiła, że nie wszedł do masowej produkcji.

Od jakiegoś czasu widać na InnoGeneratorze nasz zachwyt nad polską wynalazczością. I wciąż dowiaduję się czegoś nowego. Ostatnio ktoś mi powiedział o K-202. O polskim komputerze, który powstał w tym samym okresie, co inne znane możliwe pierwowzory PC. Dominuje przekonanie, że pierwszym PC był ALTAIR 8800. Wyprodukowany przez firmę MITS, w której początkowo pracował Bill Gates (zanim nie założył własnej firmy), a która stała się autorem interpretora na ALTAIR 8800 – Altair Basic (pierwszy produkt Microsoft). ALTAIR 8800 wykorzystywał 8 bitowy mikroprocesor Intel 8080 o częstotliwości 2 MHz. Pamięć operacyjna wynosiła 286 bajtów. K-202 wyposażony był w 16-bitowy mikroprocesor. Pracował z prędkością miliona operacji na sekundę. Jego autorem był Jacek Karpiński, elektronik i informatyk (ur.1927).

Warto jeszcze dodać, że pierwszym komputerem w masowej produkcji był Apple I (z klawiaturą i podłączony do monitora).

Tyle z technicznych opisów. Czas zastanowić się nad pytaniem, dlaczego K-202 nie wszedł do masowej produkcji i co by było, gdyby…? Jacek Karpiński, twórca tego minikomputera był żołnierzem Szarych Szeregów oraz uczestnikiem powstania warszawskiego. Był naukowcem, ale – jak mówił o nim inny polski konstruktor Zbysław Szwaj – był też beztalenciem ekonomicznym i arogantem wobec ówczesnej władzy.

Pierwszy pomysł na komputer, który byłby mini i mieścił się w kartonie czy neseserze został odrzucony, bo dla przedstawicieli jedynego zakładu zdolnego wyprodukować takie urządzenie (Mera), produkt był nierealny (w latach 70. komputery zajmowały po kilka szaf). Konstruktor dogadał się więc z Anglikami, ale postawił warunek produkcji w Polsce. Prototyp pokazany na Międzynarodowych Targach Poznańskich w 1971 r. spotkał się z uznaniem władz i Karpiński otrzymał tym razem pomoc. Zamówień było około 3 tysięcy.

Według autora tekstu „Polski Bill Gates żyje w biedzie” opublikowanego w Pulsie Biznesu kilka powodów złożyło się na niepowodzenie projektu. Karpiński otwarcie mówił, co sądzi o poziomie wiedzy działaczy partyjnych i nie za bardzo przejmował się władzą komunistyczną. Jednocześnie projekt K-202 groził producentowi ówczesnego „lidera”, czyli wielkich komputerów Odra, które były wolniejsze i droższe, a do ich produkcji potrzeba było 6000 osób, podczas gdy do produkcji K-202 wystarczyło 200. Negatywny lobbing i projekt wraz z wynalazcą popadł w niełaskę. Sprzedano tylko 30 sztuk K-202 (kolejne 200 zniszczono). 15 trafiło do Anglii, kilka do MSZ, a jeden nawet do CERN-u. (Zapraszam serdecznie do przeczytania całego artykułu w PB, jak również do obejrzenia filmu dokumentalnego „Co się stało z polskim Billem Gatesem”).

I można by pomyśleć, co z tego? Było, minęło. Albo psioczyć, jaki ten PRL był straszny dla polskiej nauki. Oczywiście, w najbliższym czasie nie odbierzemy palmy pierwszeństwa Amerykanom w produkcji i w odkryciach w tej dziedzinie. Ważniejsze jest, że potrafimy i mieliśmy już takie odkrycia! Małe innowacje (które w InnoGeneratorze uwielbiamy) i wielkie (które napawają dumą). Powinniśmy więc teraz uczyć się na tych negatywnych doświadczeniach, a być może będziemy bardziej pewni siebie i nie przestaniemy próbować.

(no i warto choć trochę sobie pomarzyć, jak to by było, gdybyśmy mieli w Polsce dolinę krzemową, naukowców rozwijających nowe technologie, wdrażane, sprzedawane i pożądane przez użytowników PC na całym świecie…;))

Źródła:

http://www.zenker.poznan.pl/k-202/

http://pl.wikipedia.org

http://www.pb.pl/Default2.aspx?ArticleID=ced27e66-bcf4-4ba2-988a-a37c03ec8515&open=sec

http://www.imm.org.pl/imm/biblioteka/media/histkomp50.pdf

Poczytaj o innych rzeczach:

• Bezprzewodowy prąd – rewolucja jak nic!
• Peter Drucker Challenge
• Pozwólcie nam poprawić świat – Social Innovation