Innowacja – tak jak „kochać” – to nie znaczy zawsze to samo*. Dlatego też badacze innowacji wyróżnili jej rodzaje. Wybraliśmy najbardziej przydatne podziały, które warto znać.
Naukowcy, teoretycy i praktycy wyróżniają wiele rodzajów innowacji, biorąc pod uwagę różne kryteria (a więc to, ze względu na co dokonujemy podziału). Jedne z nich są mniej użyteczne, inne bardziej; niektóre zostały stworzone przez tęgie teoretyzujące umysły, których podział jest logicznie wyłączny i zupełny, jednak ma niewielkie zastosowanie, a inne stworzyła praktyka.
Czy warto je znać? Chociażby z kilku powodów odpowiedź na tak postawione pytanie brzmi: tak. Primo podział umożliwia systematyzację i strukturyzację dziedziny wiedzy, a zatem jej lepsze zrozumienie i „ogarnięcie”. Secundo podział umożliwia konkretyzację działania, bez bezwiednego rozpraszania się na nieistotne „poddziedziny”. Tertio podziały są przydatne w praktyce, np. dla przedsiębiorcy, który chce stworzyć klasy swoich innowacyjnych produktów, dla organizatora konkursu na najbardziej innowacyjny produkt, który to organizator chce wyróżnić dziedziny konkursu, itd.
Poniżej prezentujemy ciekawe podziały innowacji wraz z przykładami, które znalazły się dotychczas w InnoGeneratorze:
1) Kryterium podziału: WIEDZA [lub praktyka], której innowacja dotyczy
Przykłady innowacji:
- Ekologiczne - Greennowacje
- Artystyczne – Projekt Interactive Visuals
- Społeczne – WolframAlpha (kolejny projekt z gatunku „otwartej wiedzy” dostępnej dla całego społeczeństwa)
- Techniczne/Technologiczne – Free Mouse, innowacyjne rowery
- Naukowe – prace nad DNA
2) Kryterium podziału: DZIEDZINA DZIAŁALNOŚCI, której innowacje dotyczą
Innowacje:
- Funkcyjne to takie, które zaspokajają nowe, nieujawnione dotychczas potrzeby społeczne, a więc służące nowym funkcjom; np. komputer K-202
- Przedmiotowe to takie, które do funkcjonowania społecznego wprowadzają nowe przedmioty; np. Air Mouse, Wheel Rider
- Technologiczne polegają na wprowadzeniu nowych metod wytwarzania, które usprawniają produkcję, czynią ją lepszą lub tańszą czy też poprawiają warunki pracy; np. Innowacje w 3M
- Organizacyjne to takie, które polepszają organizację pracy, warunki pracy, stan BHP; np. Coworking
3) Kryterium podziału: MECHANIZM POBUDZANIA INNOWACJI
Innowacje podażowe są następstwem odkryć, wynalazków i pomysłów, natomiast popytowe są konsekwencją stymulacji płynących z rynku. Dla pierwszych impulsem jest czyste dążenie naukowców i wynalazców do odkrycia czy stworzenia czegoś (działanie wynikające z pasji, ambicji, zainteresowań, pracy, bez względu na to, czy istnieje na rynku potrzeba na wytwór). Innowacje popytowe natomiast powstają, ponieważ sygnały z rynku zmotywowały/stymulowały wynalazców, twórców do pracy nad danym zagadnieniem.
4) Kryterium podziału: ZAKRES ODDZIAŁYWANIA I UZYSKIWANE EFEKTY
Innowacje procesowe dotyczą nowego sposobu wytwarzania produktu lub metody wytwarzania usług lub dystrybucji produktów. Natomiast produktowe to „zmiany fizycznej charakterystyki lub osiągów istniejących wyrobów i usług lub tworzenie całkowicie nowych wyrobów i usług”**, czyli stworzenie nowego modelu produktu.
Warto podkreślić i przypomnieć (co jest zgodne z terminologią przyjętą w przedstawionym podziale), że produktem może być towar lub usługa (zatem pojęcie „produktu” jest szersze niż „rzeczy” i mówiąc „produkt” możemy mieć na myśli także usługę, np. doradztwo jest produktem – usługą; natomiast lodówka jest produktem – towarem).
Przedstawione rodzaje innowacji nie są oczywiście wyczerpujące. Istnieje wiele innych podziałów, jak np. innowacje kreatywne/imitujące, lekkie/ciężkie, niesprzężone/sprzężone, krajowe/zagraniczne, strategiczne/taktyczne, refleksyjne/bezrefleksyjne/zamierzone itd. Wydaje się jednak, że przesyt podziałów nie sprzyja ich czytelności. Z tego też powodu zaprezentowane zostały wybrane przekłady, najbardziej użyteczne według Autora.
Jeśli znasz, Drogi Czytelniku, ciekawy i użyteczny podział innowacji, podziel się z nami oraz innymi Czytelnikami InnoGeneratora.
żródło:
Penc J., Innowacje i zmiany w firmie. Transformacja i sterowanie rozwojem przedsiębiorstwa, Warszawa 1999
* jeśli coś Drogiemu Czytelnikowi świta, a nie wie, co, to jest to parafraza piosenki zespołu DeMono
** Griffin R.W., Podstawy zarządzania organizacjami, PWN, Wawszawa 1996
