Kocham Kino. Nie mogłam, więc nie pokusić się, o krótką historię innowacji, które odcisnęły piętno na tej dziedzinie sztuki, choć jak powiedział Louis Lumière -The cinema is an invention without a future.
Według różnych źródeł erę kina rozpoczynają inne daty. My przyjmiemy rok 1895 – czyli rok w którym publicznie odtworzono minutowy film braci Lumiere. Film przedstawiał wyjście robotników z fabryki tychże braci.
Przyjęcie tej daty nie oznacza, iż pomijamy znaczenie stworzenia aparatu do kręcenia scen ruchomych Edisona (1892) czy zapis krążenia w kółko w parku uwiecznionej w 1888 roku przez Louisa Aime Augustin Le Prince’a (najstarszy znany zapis filmowy zatytułowany Roundhay Garden Scene). Ot przyjęliśmy sobie jakąś datę.
Dla IG najważniejsza jest nie data a pytanie: co stało za tą innowacją? Jaki wynalazek lub jakie zjawisko otworzyło przed ludzkością możliwość rejestrowania wydarzeń, inscenizacji czy przekazu informacji.
Kluczowy dla filmu jest ruch. I niby rzecz oczywista, ale to osiągnięcie tego efektu czyli pokazanie serii nieruchomych obrazów w taki sposób aby oko odebrało je jako ruch, stworzyło kino. W każdym razie kino nieme.
Wciąż uważa się, że dla postrzegania ruchu, ważna jest częstotliwość z jaką zmieniane są poszczególne klatki obrazów. Bezwładność oka, bo tak nazywa się zjawisko, o którym piszemy, powoduje, iż oko nie wychwytuje zmiany klatki (przeskoku) jeśli następuję ona szybciej niż co 0,1 sekundę. Zmiany obrazów o takiej częstotliwości są odbierane jako płynny ruch. W 1988 r. dwójka naukowców wskazała na inne źródła postrzegania ruchu. Livingstone i Hubel przedstawili teorię wg której opis obrazu do mózgu przekazany jest dwoma drogami: wielko- i drobnokomórkową. Wielkokomórkowa ścieżka pozwala postrzegać obiekty w przestrzeni, pomaga obserwować dalszą i bliższą perspektywę i zauważać ruch. W przypadku bardzo drobnych zmian na obrazach ujętych w klatkach filmowych oko nie widzi różnicy stąd ciąg tych zmian może być uznany za ruch. Ufff i tyle teorii.
Wróćmy, więc do Edisona. Edison stworzył Kinetoskop. Trochę bardziej zaawansowaną wersję fotoplastykonu. Fotoplasytkon pozwalał na oglądanie zdjęć tworzących historię siedząc przy jednym stanowisku. Stanowisk w fotoplastykonie było 25 stąd i zdjęć można było obejrzeć 25.
Kinetoskop pozwalał obejrzeć mnogą ilość zdjęć ruchomych na jednym (i tylko jednym!) stanowisku. I tak pierwszy zarejestrowany w ten sposób obraz to zapis kichnięcia jednego z pracowników Edisona. Prawda że scenariusz zachwyca po dziś dzień:)?
Innym wynalazkiem XIX wieku był np. fenakistiskop autorstwa Josepha Plateau. Urządzenie stanowiła tarcza z nadrukowaną sekwencją obrazków. Pomiędzy każdym obrazkiem znajdowała się szczelina. Użytkownik tego wynalazku kierował obrazki w stronę lustra przed którym stał, a sam patrzył się w stronę lustra przez szczelinę. Obracając tarczą przez zmieniające się szczeliny widział zmieniajace się obrazy. Ukazywał się w ten sposób mniej więcej taki obraz:
Warte wspomnienia są również prace Eadwearda Muybridge nad sfotografowaniem w ruchu zwierząt w szczególności koni w biegu. Muybridge pracował nad techniką zdjęć obiektów w ruchu, m.in. eksperymentował z chemikaliami używanymi w fotografii, aby skrócić czas naświetlania zdjęcia. Muybridge postanowił również skorzystać z więcej niż jednego aparatu, aby uzyskać zdjęcia z jednej sekwencji ruchu. Zdjęcia Muybridge przeszły do historii fotografii i pop-artu jak te poniżej: Galopująca Sallie i Kobieta schodząca po schodach.
A potem powstał on – kinematograf i wszystko nabrało tempa. Wynalazcy ścigali w udoskonalaniu kinematografu tworząc jednoczesnie sztukę filmową. Pierwsze filmowe przedstawienia miały miejsce głównie na targach i wystawach. Oprócz rejestrowania samego obrazu zaczęto jednak tworzyć też historyjki (za pierwowzór filmu fabularnego uznawany jest L’arroseur arrose’ – ogrodnik polany od braci Lumiere). Pierwsze 30 lat ery kina przebiegało jednak w cichej atmosferze. Dopiero w 1923 roku znaleziono sposób by pożenić obraz z dźwiękiem. Ale o tym może przy innej okazji.
źródła:
http://www.precinemahistory.net/
